होम सनातन ज्ञान ग्रंथ वेद उपनिषद पुराण भगवद्गीता ऋषि एवं आचार्य देवता पवित्र स्थान विज्ञान एवं प्राचीन ज्ञान प्राचीन तकनीक दर्शन आध्यात्म एवं चेतना मंत्र एवं साधना पूजा विधि कर्म पुनर्जन्म 84 लाख योनियाँ असुर एवं अन्य लोक कहानियाँ पर्व और त्योहार आध्यात्मिक मार्गदर्शन खोजें संपर्क करें JOIN SANATAN
🧠 दार्शनिक विचार जीवनी-विश्वसनीयता: सत्यापित
शंकर

आदि शंकराचार्य

काल (परंपरागत): लगभग 788–820 ई. (व्यापक रूप से स्वीकृत विद्वत अनुमान) · परंपरा: अद्वैत वेदांत

आदि शंकराचार्य अद्वैत वेदांत के प्रमुख प्रवर्तक-व्याख्याकार हैं, जिन्होंने ब्रह्मसूत्र, प्रमुख उपनिषदों एवं भगवद्गीता पर भाष्य लिखे तथा भारत के चार कोनों में चार मठों (शारदा पीठ-द्वारका, गोवर्धन पीठ-पुरी, ज्योतिर्मठ-बद्रीनाथ, श्रृंगेरी शारदा पीठ) की स्थापना की।

शैक्षणिक कालनिर्धारण-टिप्पणी: शंकराचार्य के जन्म-मृत्यु काल पर परंपरागत स्रोतों में भिन्नता है (कुछ परंपराएँ इन्हें कहीं अधिक प्राचीन काल में रखती हैं); आधुनिक विद्वान सामान्यतः 8वीं शताब्दी ई. को स्वीकार करते हैं।

योगदान

वेदांत दर्शन को एक संगठित, तार्किक रूप से बचाव-योग्य दार्शनिक प्रणाली के रूप में स्थापित करने का श्रेय।

शिक्षाएँ

अद्वैत (गैर-द्वैत) सिद्धांत — ब्रह्म और आत्मा की एकरूपता; माया की अवधारणा।

प्रसिद्ध कथन

ब्रह्म सत्यं जगन्मिथ्या जीवो ब्रह्मैव नापरः (परंपरागत रूप से शंकराचार्य से संबद्ध — मूल स्रोत में सटीक स्थान हेतु सत्यापन आवश्यक)

संबंधित ग्रंथ

ब्रह्मसूत्र भाष्य, भगवद्गीता भाष्य, उपनिषद भाष्य, विवेकचूड़ामणि (श्रेय-विवादित)